Cultuurbeleid Hardinxveld-Giessendam

Cultuur leeft in vele vormen en is een verbindende kracht in Hardinxveld-Giessendam. Van kunst in de openbare ruimte tot lokale evenementen en tradities.

Culturele partners

De culturele activiteiten en evenementen, zoals de Culturele Dag, Open Monumentendagen, de Sinterklaasintocht en de Speel-In, dragen bij aan de aantrekkingskracht van Hardinxveld-Giessendam. Koren brengen mensen samen in zang en beleving. Erfgoedverhalen verbinden generaties en geven betekenis aan onze geschiedenis. De lokale mediaomroep speelt een belangrijke rol in het zichtbaar maken van culturele initiatieven. De bibliotheek biedt een laagdrempelige plek voor ontmoeting, educatie en inspiratie en kunst zorgt voor levendigheid en kleur in de gemeente.Verborgen inhoud.

Lokale verenigingen en organisaties

Een belangrijke rol is weggelegd voor onze lokale verenigingen en organisaties. Zij vormen het kloppend hart van het culturele leven in Hardinxveld-Giessendam. Hun inzet zorgt ervoor dat cultuur niet alleen beleefd wordt, maar ook gemaakt en gedeeld. Veel van deze organisaties draaien op vrijwilligers en betrokken bestuursleden. Hun bijdrage is onmisbaar, maar staat ook onder druk. Vergrijzing, beperkte opvolging en een groeiende vraag naar professionalisering maken de toekomst van verenigingen kwetsbaar. De kracht van het dorp Door te investeren in lokale culturele organisaties en initiatieven, investeren we in de kracht van het dorp zelf. In mensen die zich inzetten voor anderen, in creativiteit die inspireert en in verbinding die bijdraagt aan een gezonde, betrokken en veerkrachtige gemeenschap.

De impact van cultuur is zichtbaar

De culturele dag

De dag waar het hele dorp samenkomt, versterkt het gevoel van saamhorigheid en biedt ruimte voor ontmoeting.

Muzieklessen op scholen

Stimuleren creativiteit en samenwerking en leggen een basis voor culturele interesse op latere leeftijd.

Erfgoedwandelingen

Verbinden inwoners met de geschiedenis van hun omgeving en versterken lokale trots.

Project Ontmoeten & Groeten

Het project waar inwoners van Boven-Hardinxveld samen komen om te werken aan een gezamenlijk kunstwerk.

De kerken

Spelen een belangrijke rol als culturele en sociale ontmoetingsplek. Ze dragen bij aan onderlinge verbondenheid, zingeving en het versterken van sociale netwerken binnen het dorp.

De bibliotheek

Dit is veel meer dan een plek om boeken te lenen. Het is een laagdrempelige ontmoetingsplek waar mensen leren, zich ontwikkelen en elkaar ontmoeten.

Exposities in museum De Koperen Knop

Exposities maken lokale kunst zichtbaar en toegankelijk. Ze nodigen uit tot gesprek en zorgen voor waardering van de eigen omgeving.

De koren

Brengen mensen samen rondom muziek en gemeenschapszin. Door samen te zingen ontstaat verbinding tussen generaties, achtergronden en buurten.

De Rijksoverheid wil dat zoveel mogelijk mensen in Nederland toegang hebben tot cultuur. Het rijksbeleid richt zich daarom op het versterken van het culturele netwerk en het vergroten van toegankelijkheid. Dit is niet vrijblijvend: er zijn wettelijke kaders en bestuurlijke afspraken die gemeenten, provincies en het Rijk binden.

Wettelijke kaders

Gemeenten hebben op grond van de Wet op het specifiek cultuurbeleid (Wsc) en de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) een zorgplicht voor onder andere cultuureducatie, (amateur) kunst, bibliotheken en culturele accommodaties. Gemeenten hebben een centrale rol in het vormgeven van lokaal cultuurbeleid en er wordt verwacht dat zij het lokale cultuuraanbod ondersteunen en cultuurdeelname actief bevorderen. Provincies hebben een kerntaak waar het lokale belangen overstijgt, zoals spreiding van voorzieningen en financiering van provinciale collecties. Het Rijk is verantwoordelijk voor de landelijke basisinfrastructuur en cultuurfondsen.

Bestuurlijke afspraken

Naast deze wettelijke kaders zijn er bestuurlijke afspraken gemaakt voor de periode 2025–2028, vastgelegd in het Convenant Cultuurparticipatie 2025–2028, met een focus op 3 ambities. Hierin werken OCW (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), IPO (Interprovinciaal Overleg) en VNG (vereniging van Nederlandse Gemeenten) samen om cultuur toegankelijker te maken voor iedereen. Gemeenten hebben hierin een duidelijke verantwoordelijkheid: zij moeten cultuurparticipatie stimuleren en verankeren in beleid. De VNG heeft dit verder uitgewerkt in de propositie Samen cultuur borgen, waarin staat dat cultuurbeoefening bijdraagt aan persoonlijke ontwikkeling, mentale en fysieke gezondheid en sociale cohesie. Cultuur is daarmee niet alleen een verrijking, maar een maatschappelijke opgave.

De focus van het Convenant Cultuurparticipatie 2025–2028 ligt op drie ambities

• Ambitie 1

Een sterk netwerk van culturele organisaties, verenigingen en voorzieningen in stad en platteland.

• Ambitie 2

Aansluiten bij de diverse manieren waarop mensen cultuur beleven.

• Ambitie 3

Samenwerking tussen cultuur en domeinen zoals zorg, welzijn en onderwijs versterken.

Cultuurbeleid in Hardinxveld-Giessendam

In het cultuurbeleid van Hardinxveld-Giessendam sluiten we met onze vijf thema’s aan op de drie ambities van het Rijk en de uitgangspunten van de VNG. Hiermee geven we invulling aan onze wettelijke en bestuurlijke verantwoordelijkheid en dragen we bij aan de landelijke ambitie om cultuur zichtbaar, toegankelijk en betekenisvol te maken voor iedereen. Want: ‘cultuurbeoefening draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling, mentale en fysieke gezondheid, en verbindt mensen. Cultuurbeoefening is zo het sociale cement van onze samenleving.’

Cultuur in wetgeving

• Wet op het specifiek cultuurbeleid (Wsc): regelt de randvoorwaarden voor het nationale cultuurbeleid, waaronder subsidiëring, beleidsnota’s en de rolverdeling tussen rijk, provincies en gemeenten.
• Erfgoedwet: geeft duiding aan cultureel erfgoed en de zorg voor cultuurgoederen in overheidsbezit (zoals monumenten en archeologie)
• Omgevingswet: hierin zijn 26 wetten gebundeld en enkele hieronder genoemde verdragen over fysieke leefomgeving geoperationaliseerd. De ruimtelijke omgang met cultureel erfgoed is hierin geregeld.
• Wsob (Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen): legt wettelijke taken en verantwoordelijkheden vast van bibliotheken en overheden.
• Mediawet: stelt regels aan zowel publieke als commerciële omroepen en media-instellingen. Vanaf 2028 is een belangrijke verandering dat er wordt overgegaan van lokale omroep naar streekomroep

Gemeente Hardinxveld-Giessendam zet zich in om cultuur toegankelijk te maken voor alle inwoners. Zodat cultuur beleven én maken bijdraagt aan verbinding, zingeving en het geluksgevoel voor iedereen in de gemeente.

De gemeente werkt nauw samen met cultuurmakers, culturele instellingen en maatschappelijke organisaties, zij vormen het kloppend hart van het culturele leven en dragen bij aan de onderlinge verbondenheid en levendigheid in HardinxveldGiessendam. Ook ondersteunen we de partners bij het realiseren van kunstprojecten en culturele initiatieven. Door samen te werken aan betekenisvolle projecten geven we ruimte aan verhalen die ertoe doen en maken we cultuur zichtbaar en beleefbaar.

Cultuur staat niet los van maatschappelijke thema’s. In Hardinxveld-Giessendam zoeken we de verbinding tussen cultuur en andere domeinen zoals het sociaal domein, leefomgeving, ruimtelijke ontwikkeling en communicatie. Door cultuur te koppelen aan deze terreinen ontstaat er meer samenhang in beleid en uitvoering en kunnen we beter inspelen op de behoeften van onze inwoners. De visie is tot stand gekomen tijdens de participatiebijeenkomsten met onze culturele partners en hiermee leggen we de basis voor een cultuurbeleid. Het is een visie die niet alleen behoudt wat er al is, maar ook ruimte biedt voor groei, vernieuwing en samenwerking. Om samen te bouwen aan een duurzaam cultuurbeleid blijven we in gesprek met onze partners en inwoners; om te leren van ervaringen, te verbeteren waar nodig en samen te groeien. Zo zorgen we samen voor een dorp waarin cultuur leeft, verbindt en inspireert.

Om de visie op cultuur in Hardinxveld-Giessendam te vertalen naar concrete acties, zijn beleidskaders en doelstellingen nodig. Deze geven richting aan het gemeentelijk handelen en vormen de basis voor samenwerking met lokale partners, instellingen en inwoners.

Het cultuurbeleid

Het cultuurbeleid is opgebouwd rond 5 centrale thema’s die passen bij de lokale context en behoeften van ons dorp. Elk thema belicht een specifiek aspect van cultuur en draagt bij aan een samenhangend en toekomstgericht beleid. De kaders zijn bedoeld om ruimte te bieden aan initiatieven, duidelijkheid te geven over gemeentelijke inzet en de waarde van cultuur in Hardinxveld-Giessendam te versterken. De doelstellingen geven richting aan de uitvoering van het cultuurbeleid en maken het mogelijk om de voortgang en impact van het beleid te monitoren. Ze vormen de concrete uitwerking van de punten die in de visie zijn benoemd en zorgen ervoor dat het beleid toetsbaar en uitvoerbaar is.

De 5 centrale thema’s binnen Het Cultuurbeleid

1. Cultuur voor ons allemaal
2. Cultuureducatie
3. Meedoen aan cultuur
4. De toekomst van culturele partners
5. Cultuur en verhalen

Cultuur voor ons allemaal

Cultuur doet wat met je. Het raakt je, zet aan tot denken en bied ruimte om te ontspannen. Het draagt bij aan creativiteit, ontwikkeling en welzijn. Het is een krachtig middel om mensen met elkaar te verbinden en het welzijn van onze inwoners te versterken. Iedereen moet namelijk de kans krijgen om mee te doen, ongeacht leeftijd, achtergrond of omstandigheden.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat cultuurparticipatie een positief effect heeft op het mentaal welbevinden. Culturele activiteiten brengen mensen samen. Dit versterkt sociale netwerken, vermindert gevoelens van isolatie, vergroot het gevoel van verbondenheid en zorgt voor meer zelfvertrouwen. Door samen te werken met maatschappelijke organisaties maken we cultuur toegankelijk en betekenisvol, juist voor mensen die daar niet vanzelfsprekend mee in aanraking komen.

We benutten culturele initiatieven om sociale cohesie, mentale gezondheid en maatschappelijke participatie te bevorderen. Ook werken we samen met gemeenten in de regio om culturele voorzieningen zichtbaar en bereikbaar te maken, zodat cultuur voor iedereen binnen handbereik komt.

Kaders

• Samenwerking tussen culturele aanbieders en zorg- en welzijnsorganisaties wordt gestimuleerd.
• Iedere inwoner van Hardinxveld-Giessendam moet de mogelijkheid hebben om cultuur te beleven en eraan mee te doen.

Doelstellingen

1. We stimuleren culturele projecten die zich richten op het verbinden van onze bewoners, als middel om sociale cohesie, mentale gezondheid en maatschappelijke participatie te bevorderen.
2.  We faciliteren structurele samenwerking tussen culturele aanbieders en organisaties in het sociaal domein, zoals welzijnsinstellingen, zorgpartners en buurtinitiatieven.
3. We werken samen met gemeenten in de regio om de culturele infrastructuur te versterken en culturele voorzieningen zichtbaar te maken voor al onze inwoners.

Cultuureducatie

Cultuureducatie is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Hierbij gaat het om het actief deelnemen aan kunstzinnige en creatieve activiteiten zoals muziek, dans, theater, beeldende kunst en erfgoed. Kinderen leren hierdoor kritisch denken en interpreteren, maar cultuureducatie versterkt ook zelfvertrouwen, empathie en expressie. Het draagt bij aan een brede vorming en stimuleert vaardigheden zoals samenwerken, kritisch denken en zelfexpressie.

De gemeente vindt het belangrijk dat alle kinderen en jongeren in aanraking komen met cultuur, zowel op school als daarbuiten. Door dit te doen leggen we een basis voor creativiteit en maatschappelijke betrokkenheid. We willen dat zij de ruimte krijgen om hun talenten te ontdekken en zich verder te ontwikkelen in het zelf doen en beleven
van cultuur.

Via scholen en lokale initiatieven willen we hen laten kennismaken met cultuur. De gemeente ondersteunt cultuureducatie in samenwerking met onderwijsinstellingen en culturele partners en sluit aan bij het landelijke programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK).

Kaders

• De gemeente stimuleert samenwerking tussen scholen, culturele instellingen en kunstenaars.
• Elk kind in Hardinxveld-Giessendam moet de kans krijgen om kennis te maken met cultuur, zowel binnen als buiten het onderwijs.

Doelstellingen

1. We zorgen ervoor dat alle basisscholen in Hardinxveld-Giessendam toegang hebben tot cultuureducatie via lokale aanbieders.
2. We ondersteunen projecten waarin kunstenaars en culturele instellingen samenwerken met scholen om cultuur op een inspirerende en toegankelijke manier aan te bieden.
3. We stimuleren buitenschoolse cultuureducatie, zodat kinderen ook buiten het klaslokaal in aanraking komen met cultuur.
4. We werken, met ondersteuning van het Kunstgebouw en de landelijke subsidie Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK), samen met SOC (Samen Ontwikkelen door Cultuur) aan het eerste officiële Cultuurmenu Hardinxveld-Giessendam.

Cultuur maken en beleven

In Hardinxveld-Giessendam willen we dat iedereen actief kan deelnemen aan cultuur. Meedoen betekent niet alleen beleven, maar ook zelf maken, organiseren en bijdragen. Lokale verenigingen, initiatieven en (informele) cultuurmakers vormen het hart van ons culturele leven. Zij zorgen voor verbinding, creativiteit en continuïteit. Zonder makers is er geen cultuur. Lokale makers en initiatieven dragen bij aan het unieke karakter van een gemeente. Ze vertellen verhalen, bewaren erfgoed en creëren herkenning. Daarom geven we hen de ruimte om zich te ontwikkelen, zichtbaar te zijn en anderen te inspireren.

In Hardinxveld-Giessendam stimuleren we cultuurparticipatie door ruimte te bieden aan lokale makers en verenigingen, een gevarieerd aanbod te ondersteunen en initiatieven te bevorderen. Kunst in de openbare ruimte vinden we belangrijk omdat het voor iedereen toegankelijk is en het biedt een laagdrempelige manier om cultuur te ervaren. Ook culturele evenementen, georganiseerd door onze verenigingen, spelen een belangrijke rol. Ze brengen mensen samen, zorgen voor ontmoeting en maken het dorp levendig en verbonden.

De gemeente wil zelf ook een bijdrage leveren om cultuur zichtbaarder en toegankelijker te maken. We willen dat het Huis van de gemeente een centrale plek wordt waar iedereen welkom is, cultuur kan maken en beleven. Een plek voor ontmoeting, creativiteit en waar ruimte is voor verhalen, ideeën en samenwerking.

Kaders

• De gemeente stimuleert een divers cultureel aanbod, dat aansluit bij de behoeften van verschillende doelgroepen.
• Er wordt ruimte geboden aan (informele) cultuurmakers, verenigingen en vrijwilligers om het culturele aanbod in het dorp te versterken.

Doelstellingen

1. We ondersteunen lokale makers, verenigingen en initiatieven door ruimte, middelen en zichtbaarheid te bieden, zodat zij cultuur kunnen creëren, delen en ontwikkelen.
2. We stimuleren cultuurprojecten, waarbij inwoners niet alleen beleven, maar ook zelf maken, organiseren en bijdragen.
3. We bevorderen een divers aanbod, dat aansluit bij de leefwereld van verschillende doelgroepen en uitnodigt tot meedoen.
4. Het Huis van de gemeente wordt een herkenbare en toegankelijke plek waar cultuur zichtbaar en beleefbaar is voor alle inwoners.

De toekomst van culturele partners

Culturele partners vormen het fundament van het culturele leven in Hardinxveld-Giessendam. We zijn trots op de veelzijdigheid aan verenigingen, stichtingen en cultuurmakers in ons dorp. Tegelijkertijd staat de continuïteit van deze organisaties onder druk, bijvoorbeeld door veroudering van het ledenbestand, te weinig nieuwe leden,
het vinden van voldoende bestuurders en een tekort aan vrijwilligers. Dit brengt het risico met zich mee dat waardevolle partners in de toekomst verdwijnen.

Om dit te voorkomen, zet de gemeente in op toekomstbestendigheid van het culturele veld. We investeren in samenwerking, kennisdeling en versterking van organisatiekracht. Daarbij wijzen we op relevante ondersteuningsinstrumenten, zoals de Governance Code Cultuur7, en denken we mee over oplossingen voor organisatorische, personele en technologische uitdagingen.

We stimuleren culturele partners in hun ontwikkeling, ondersteunen bij digitale transformatie en moedigen regionale verbinding aan om hun bereik te vergroten. Zo bouwen we aan een duurzaam netwerk van makers en organisaties die blijven vernieuwen, groeien en bijdragen aan een levendig cultureel landschap. Op deze manier
zorgen we ervoor dat het culturele hart van Hardinxveld-Giessendam blijft kloppen, nu en in de toekomst.

Kaders

• Er wordt ingezet op het bevorderen van samenwerking tussen culturele organisaties, zowel binnen het dorp als regionaal.
• De gemeente ondersteunt culturele partners bij het versterken van hun organisatiekracht en toekomstbestendigheid, onder andere door kennisuitwisseling en professionalisering.

Doelstellingen

1. We organiseren jaarlijks bijeenkomsten voor culturele partners gericht op kennisdeling, netwerkvorming en professionalisering.

2. We ondersteunen culturele organisaties bij het versterken van hun organisatiekracht, bijvoorbeeld door advies, training en het delen van goede voorbeelden.
3. We stimuleren samenwerking tussen culturele organisaties binnen Hardinxveld-Giessendam en partners in de regio, om continuïteit en innovatie te bevorderen.
4. We ondersteunen culturele partners bij digitale transformatie, zodat zij beter kunnen inspelen op veranderende behoeften en nieuwe publieksgroepen bereiken.

Cultuur en verhalen

Erfgoed vormt het geheugen van Hardinxveld-Giessendam. Het vertelt de verhalen van ons dorp, onze mensen en onze ontwikkeling door de tijd. Van monumenten en historische gebouwen tot lokale tradities en gebruiken: erfgoed draagt bij aan de identiteit en het gemeenschapsgevoel van onze inwoners.

In Hardinxveld-Giessendam koesteren we ons erfgoed en de verhalen van het dorp. De gemeente zet zich daarom in voor het behoud, de beleefbaarheid en de toegankelijkheid van zowel materieel als immaterieel erfgoed. We werken samen en stimuleren samenwerkingen met lokale erfgoedorganisaties, historische verenigingen en inwoners om de waardevolle elementen zichtbaar en beleefbaar te maken in het dorp.

Erfgoed krijgt een plek in de openbare ruimte, in educatie en in culturele activiteiten, zodat het niet alleen bewaard blijft, maar ook beleefd en doorgegeven wordt aan toekomstige generaties. Ook in nieuwe woonomgevingen krijgen cultuur en erfgoed een plek, zodat identiteit en geschiedenis verweven blijven met de leefomgeving.

Kaders

• De gemeente zet zich in voor het behoud, de beleefbaarheid en de toegankelijkheid van materieel en immaterieel erfgoed.
• Samenwerking met historische verenigingen, erfgoedorganisaties en inwoners wordt actief gestimuleerd.

Doelstellingen

1. We zetten in op het behoud en de toegankelijkheid van zowel materieel als immaterieel erfgoed door het opstellen van een erfgoedagenda.
2. We faciliteren samenwerking tussen erfgoedorganisaties, historische verenigingen en inwoners om verhalen uit het dorp te verzamelen, delen en bewaren.
3. We ondersteunen initiatieven die erfgoed zichtbaar en beleefbaar maken voor inwoners, zoals wandelroutes, exposities, educatieve projecten en digitale toepassingen.
4. We stimuleren het integreren van cultuur en erfgoed in woningbouw- en gebiedsontwikkelingsprojecten.

Door lokale tradities, verhalen, het geloof, muziek, evenementen, kunst en erfgoed verbindt cultuur ons met elkaar. Erfgoed vormt het geheugen van Hardinxveld-Giessendam. Het vertelt de verhalen van ons dorp, onze mensen en onze ontwikkeling door de tijd.

Lokaal

De gemeente Hardinxveld-Giessendam vervult een faciliterende, stimulerende en verbindende rol in het culturele veld. We ondersteunen kunstenaars, culturele instellingen, verenigingen en maatschappelijke organisaties bij het realiseren van kunstprojecten en culturele initiatieven. Dit doen we door het geven van opdrachten, het bieden van faciliteiten, het meedenken in planvorming, het verbinden van partijen en het mogelijk maken van (co) financiering.

Als gesprekspartner staan we open voor ideeën en initiatieven vanuit het veld. We stimuleren samenwerking tussen culturele partners en zoeken actief de verbinding met andere domeinen zoals het sociaal domein, leefomgeving, ruimtelijke ontwikkeling en communicatie. Door cultuur breed te benaderen, vergroten we de maatschappelijke impact en versterken we de positie van cultuur binnen het gemeentelijk beleid.

Om het netwerk tussen culturele partners te versterken, organiseren we jaarlijks bijeenkomsten. Deze bieden ruimte voor ontmoeting, uitwisseling van ideeën en het leggen van nieuwe verbindingen. Zo leren partners elkaar kennen, ontstaan samenwerkingen en wordt het culturele aanbod in het dorp verrijkt.

We ondersteunen onze partners
door actief samen te werken en te zorgen voor open communicatie, met als doel het stimuleren van culturele activiteiten en het bevorderen van samenwerking. Door actief betrokken te zijn bij lokale initiatieven en samen op te trekken met onze partners, stimuleren we culturele activiteiten en dragen we bij aan een levendig en verbonden Hardinxveld-Giessendam.

Regionaal

Naast lokale inzet kijkt Hardinxveld- Giessendam ook naar regionale samenwerking. Inwoners stoppen voor hun culturele uitjes niet bij de gemeentegrens. We vinden mhet daarom belangrijk om met de omringende gemeenten Alblasserdam, Sliedrecht, Gorinchem, Papendrecht en Molenlanden, te bespreken waar de mogelijkheden liggen om in regioverband samen te werken om het cultuurbereik te vergroten. Gezamenlijke ambities en afspraken leiden tot meer impact en bereik voor inwoners in de regio.

Daarnaast werkt Hardinxveld-Giessendam samen met de Drechtsteden om aan te haken bij regionale culturele thema’s en om culturele ontwikkelingen in de regio te volgen. Deze samenwerking biedt kansen voor kennisdeling, gezamenlijke projecten en het versterken van de culturele positie van de gemeente binnen de regio.

Onze samenwerking rijkt verder dan gemeentepartners. Voor kennisdeling, advies en expertise werken we samen met provinciale ondersteuningsinstellingen als Kunstgebouw en het Erfgoedhuis.

De rol van cultuur binnen gemeentelijk beleid

Cultuur is een verbindende factor binnen diverse gemeentelijke beleidsvelden. We zetten in op integrale samenwerking tussen domeinen. Door cultuur hierin te verankeren versterken we de samenhang tussen beleidsterreinen. Door cultuur breed te positioneren, ontstaat er meer ruimte voor participatie, innovatie en gemeenschapsvorming, wat bijdraagt aan een veerkrachtige en vitale gemeente.

De omgevingsvisie

Een omgevingsvisie is een verplicht onderdeel van de Omgevingswet en vormt het kader voor alle ruimtelijke en fysieke plannen in een gemeente. In de omgevingsvisie van Hardinxveld-Giessendam wordt cultuur meegenomen als essentieel onderdeel van de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid. Culturele waarden en plekken dragen bij aan een aantrekkelijke en betekenisvolle leefomgeving.

Erfgoedagenda

Het ontwikkelen van een erfgoedbeleid is een wettelijke taak. Om deze reden komt er eind 2026 een erfgoedagenda die gericht is op het behoud, beheer en de beleefbaarheid van cultureel erfgoed. Hierin wordt opgenomen wat de wettelijke taken zijn van de gemeente, hoe we in de toekomst het erfgoed willen behouden, en op
welke manier, en hoe we de lokale geschiedenis en identiteit zichtbaar willen maken. Naast de erfgoedagenda wordt een dorpsbiografie gemaakt en aan de hand daarvan wordt bepaald welk erfgoed belangrijk is voor de gemeente, welke monumenten hierbij horen en hoe we hiermee in de toekomst willen omgaan.

Welzijnsbeleid

In 2026 wordt het welzijnsbeleid ontwikkeld in lijn met de lokale visie Sociaal Domein. Cultuur krijgt daarin een rol als middel om ontmoeting en verbinding te bevorderen en zo sociale cohesie, mentale gezondheid en gemeenschapszin te versterken. Verenigingen, stichtingen en culturele organisaties spelen hierbij een belangrijke rol. Zij bieden inwoners kansen om elkaar te ontmoeten, samen te werken en actief deel te nemen aan het culturele leven, wat direct bijdraagt aan het welzijn van onze gemeenschap. De bibliotheek vervult een bijzondere functie binnen dit netwerk. Naast haar rol als culturele voorziening is de bibliotheek een laagdrempelige plek voor dienstverlening aan kwetsbare inwoners, zoals mensen met een beperkte taalvaardigheid, ouderen en statushouders. Door cultuur en welzijn te verbinden, creëren we een omgeving waarin iedereen zich welkom voelt, kan meedoen en zich kan ontwikkelen.

Bibliotheekbeleid

In onze gemeente is de bibliotheek meer dan een plek voor boeken. Het is een onmisbare culturele en maatschappelijke voorziening in de gemeente. Beoogd wordt dat de nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen op 1 januari 2027 van kracht gaat, waarin een zorgplicht voor de bibliotheek wordt
opgenomen. Voor gemeenten houdt de wet in dat zij de toegang tot de openbare bibliotheek waarborgen en zorgen voor een ‘volwaardige toekomstgerichte bibliotheek’ in iedere gemeente. Onderdeel van de zorgplicht is het opstellen van een meerjarenbeleidsplan, samen met de lokale bibliotheek. In dit beleidsplan
gaan we in op maatschappelijke bibliotheekfuncties, het belang van de bibliotheek voor de lokale gemeenschap en hoe we dit als gemeente vormgeven.

Lokale media

Media spelen een essentiële rol in het zichtbaar maken, versterken en verspreiden van cultuur. Lokale omroepen, kranten, online platforms en sociale media geven podium aan culturele verhalen, evenementen en initiatieven. Ze verbinden inwoners met hun omgeving, vergroten de betrokkenheid en zorgen ervoor dat cultuur leeft in de gemeenschap. Vanaf 1 januari 2028 treedt de nieuwe Mediawet in werking. Deze wet vervangt het huidige stelsel van ongeveer 250 lokale omroepen door 80 streekomroepen. De financiering verschuift van gemeenten naar het Rijk en gemeenten behouden enkel een adviserende rol bij de aanwijzing van een streekomroep.

De gemeente kiest er bewust voor om geen specifiek beleid te formuleren voor media binnen het culturele domein. De lokale krant vervult een onafhankelijke journalistieke rol, en het is niet wenselijk dat de gemeente daarin sturend optreedt. Gezien de ontwikkeling van de nieuwe mediawet voor de lokale omroep, vinden we dat het opstellen
van lokaal beleid voor de huidige omroepstructuur op dit moment niet passend is.

De uitvoering van het cultuurbeleid gebeurt in nauwe samenwerking met lokale culturele partners, maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen en andere betrokkenen. De gemeente vervult hierin een faciliterende en verbindende rol, waarbij ruimte wordt geboden aan initiatieven en samenwerking actief wordt gestimuleerd.

Jaarlijks worden concrete acties en projecten uitgevoerd die bijdragen aan de beleidsdoelen zoals geformuleerd in dit document. Deze acties kunnen variëren van cultuureducatieprogramma’s en erfgoedactiviteiten tot netwerkbijeenkomsten en ondersteuning van lokale evenementen. De gemeente stelt hiervoor in 2026 een uitvoeringsagenda voor vier jaar op, waarin de indicatoren en financiën zijn opgenomen. Hier wordt per jaar aangegeven welke activiteiten worden ondersteund, welke partners betrokken zijn en welke financiën erbij horen. Om het beleid te borgen, monitoren we de voortgang en effecten van de culturele initiatieven. Dit gebeurt op basis van kwalitatieve en waar mogelijk kwantitatieve gegevens, zoals het bereik van activiteiten, de mate van samenwerking en de tevredenheid van deelnemers en partners. We blijven in gesprek met onze partners en inwoners om te leren van ervaringen, bij te sturen waar nodig en samen te bouwen aan een duurzaam cultuurbeleid.

De resultaten van deze monitoring worden gedeeld met de gemeenteraad en betrokken partijen, zodat het beleid transparant en toekomstgericht blijft. Daarnaast worden de uitkomsten gebruikt om de uitvoeringsagenda te actualiseren en om nieuwe kansen en behoeften tijdig te signaleren.

Tot slot wordt het cultuurbeleid geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie wordt het beleid herzien of bijgesteld, zodat het blijft aansluiten bij de ontwikkelingen in het dorp, de regio en het landelijke culturele veld.

Binnen het cultuurbeleid streven we ernaar om met de beschikbare financiële en personele middelen maximale impact te realiseren. We voeren de beleidsvoornemens uit binnen de bestaande financiële kaders, waarbij we zorgvuldig omgaan met de beschikbare capaciteit.

Om efficiënt en doelgericht te werken, kiezen we voor een gefaseerde uitvoering van concrete acties. Hierbij bundelen we onze krachten met zowel interne als externe partners, zoals culturele organisaties, maatschappelijke organisaties en regionale samenwerkingsverbanden. Door deze samenwerking benutten we elkaars
expertise en middelen optimaal. De inzet van middelen wordt afgestemd op de prioriteiten binnen het beleid en op de haalbaarheid binnen de uitvoeringspraktijk. We blijven daarbij alert op kansen voor cofinanciering, subsidies en andere vormen van ondersteuning die bijdragen aan een duurzame en toekomstgerichte culturele
infrastructuur.

Deze aanpak stelt ons in staat om stapsgewijs te bouwen aan een sterk cultureel fundament, met oog voor continuïteit, kwaliteit en betrokkenheid van de gemeenschap.

Lokale subsidies

Onze culturele partners kunnen gebruikmaken van de MAG subsidie (Maatschappelijke Agenda). De MAG stimuleert inwoners, vrijwillige en professionele organisaties om rond vastgestelde thema's de samenleving in Hardinxveld-Giessendam te versterken. Voor grotere partners als de bibliotheek, museum De Koperen Knop en Stichting
Cultuur Hardinxveld-Giessendam is er een MAG begrotingssubsidie.

Voor een eigenaar van een gemeentelijk monument in de gemeente is er onderhoudssubsidie of een restauratiesubsidie aan te vragen. De vergoeding is voor onderhoudskosten of restauratiekosten voor het gemeentelijk monument. Voor de instandhouding van de SIMAV (Stichting instandhouding Molens in de Albrandswaard en Vijfheerenlanden) en de lokale omroep MerweRTV kan gebruik worden gemaakt van de subsidie Specifieke Culturele gelden Hardinxveld-Giessendam.